تأثیر رهبری خدمتگزار بر انگیزش و عملکرد کارکنان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانش آموخته کارشناس ارشد مدیریت دولتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

زمینه و هدف: رهبریخدمتگزارعبارتاستازدرکوعمل رهبربه گونه‌ایکهمنافعدیگرانرابرتمایلوعلاقه شخصی خویشمرجحمی‌داند. در رابطه با تأثیر رهبری خدمتگزار بر انگیزش و عملکرد کارکنان تحقیقات اندکی انجام شده است و ضرورت این پژوهش در راستای پر کردن بخشی از خلاء دانش موجود در این حوزه در ایران کاملاً مشهود است. هدف این پژوهش بررسی تأثیر رهبری خدمتگزار بر انگیزش و عملکرد کارکنان سازمان هلال احمر آذربایجان شرقی می‌باشد.
روش پژوهش: روش پژوش از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ گردآوری داده‌ها، توصیفی – همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل کارکنان سازمان هلال احمر آذربایجان شرقی می‌باشند و تعداد آن‌ها 150 نفر می‌باشد که با استفاده از فرمول کوکران 110 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه رهبری خدمتگزار قلی‌پور و حضرتی (1388) و پرسشنامه انگیزش و عملکرد ساخته خود محقق بود که روایی و پایایی آن‌ها مورد تأیید قرار گرفت و پس از جمع‌آوری پرسشنامه‌ها و تحلیل داده‌ها نتایج تحقیق مورد بررسی قرار گرفت.
یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان می­دهد که رهبری خدمتگزار با ضریب 861/0 بر انگیزش و با ضریب 829/0 بر عملکرد کارکنان سازمان هلال احمر آذربایجان شرقی تأثیر مثبتی دارد و بین انگیزش و عملکرد کارکنان با ضریب 623/0 رابطه مستقیمی وجود دارد.
نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر که همه ابعاد رهبری خدمتگزار بر انگیزش و عملکرد کارکنان تأثیرگزار بوده، لذا رهبران خدمتگزار باید با توجه بیشتر به خدمت‌رسانی که هسته محوری رهبری خدمتگزار می‌باشد، تواضع و فروتنی، قابلیت اعتماد که یکی از مهم‌ترین عوامل نفوذ در روابط رهبر پیرو می‌باشد و مهرورزی نسبت به کارکنان خود با روش‌های مختلف از جمله قدردانی و تشویق کارکنان، باعث افزایش انگیزش و عملکرد کارکنان شوند

کلیدواژه‌ها


ابطحی، حسین. (1389). مدیریت منابع انسانی. کرج، انتشارات موسسه تحقیقات و آموزش مدیریت.

اسماعیلی، فرزاد. (1387). پایان‌نامه رابطه هوش     عاطفی و عملکرد مدیران در مدارس غیر انتفاعی، دانشگاه تهران.

اصغری اقدم، بهرام و محجوب، علی. (1393). کامیابی فراخود و تأثیر آن بر انگیزش و عملکرد کارکنان شرکت ملی گاز ایران، فصلنامه مدیریت دولتی، دوره ششم، شماره 4، صص 644-625.

الوانی، مهدی. (1388). مدیریت عمومی. تهران، انتشارات نی.

پورعزت، علی­اصغر. (1387). مبانی دانش اداره دولت و حکومت، تهران، انتشارات سمت.

پیرایش، رضا. (1387). مدیریت بهره­وری. زنجان، انتشارات دانشگاه زنجان.

جعفری، سکینه و میرمقدم، کاظم. (1392). بررسی رهبری خدمتگزار در توسعه سرمایه اجتماعی. فصلنامه توسعه، سال هشتم، شماره 28.

حسن زاده، رمضان. (1390). انگیزش و هیجان، تهران، انتشارات ارسباران.

قلی‌پور، آرین و حضرتی، محمود. (1388). تبیین ابزار سنجش رهبری خدمتگزار در سازمان‌های دولتی ایران، فصلنامه پژوهش‌های مدیریت، سال دوم، شماره 3، صص 27- 5.

حضرتی، محمود و محمدی، فرشته. (1389). سنجش مؤلفه‌های خدمتگزاری در مدیران سازمان‌های دولتی، دوماهنامه توسعه انسانی پلیس، سال هفتم، شماره 29.

رابینز، استیفن پی و جاج، تیموتی. (1389). رفتار سازمانی، ترجمه زارع، مهدی. تهران، جلد اول، انتشارت نص.

رحمان‌سرشت، حسین و مهدیه، امید. (1393)، سازمان و مدیریت در تئوری و عمل ، تهران، انتشارات موسسه کتاب مهربان نشر.

رضائیان، علی. (1390). مدیریت رفتار سازمانی، تهران، انتشارات سمت.

رهنورد، فرج‌‌‌اله و خدابخش، مجید. (1389). مدل ساختاری بهبود بهره‌وری کارکنان تولیدی، فصلنامه مدیریت دولتی، دوره سوم، شماره 7، صص 94-81.

سپهوند، رضا؛ رحیمی اقدم، صمد و عارف نژاد، محسن. (1393). نقش میانجیگری انصاف ادراک شده در رابطه بین عدالت سازمانی و عملکرد کارمنان، فصلنامه مدیریت دولتی، دوره ششم، شماره 1، صص 108-85.

صادقی‌تیرآبادی، محسن. (1393). بررسی سبک رهبری خدمتگزار بر انگیزش کارکنان شرکت بیمه آسیا، پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی.

غلامی‌پور، علی. (1393). رابطه‌ِی رهبری آموزشی خدمتگزار با انگیزش و اثربخشی معلمان، کنفرانس بین‌المللی مدیریت در قرن 21، تهران، موسسه مدیران ایده‌ پرداز پایتخت ویرا.

فیضی، طاهره؛ شهائی، بهنام و گرامی پور، مسعود. (1391). شناسایی عوامل انگیزش اساتید در دانشگاه پیام نور استان تهران، فصلنامه مدیریت دولتی، دوره چهارم، شماره 12، صص 88-73.

قلی پور، آرین و حضرتی، محمود. (1388). تبیین ابزار سنجش رهبری خدمتگزار در سازمان‌های دولتی ایران. پژوهش‌های مدیریت، سال دوم، شماره 3، صص 27-5.

مقیمی، محمد و رمضان، مجید. (1388). پژوهشنامه مدیریت: مبانی سازمان و مدیریت. تهران: انتشارات راه دان.

موسوی میر کربلایی، سید عیسی. (1394). تأثیر سبک رهبری خدمتگزار بر عملکرد کارکنان ستاد مرکزی تامین اجتماعی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.

هومن، حیدرعلی­. (1391). مدل­یابی معادلات ساختاری با کاربرد نرم افزار لیزرل، تهران، انتشارات سمت.

Ambali, A. R.; Suleiman, G. E. ; Bakar A. N.; Hashim, R.; Tariq, Z. (2011). Servant leadership’s values and staff’s commitment: Policyimplementation Focus. AmericanJournal of Scientific Research,.

Bambale, A. j. ; Shamsudin, F.M. ; Subramaniam, C. A/L. (2011). Stimulating organizational citizenship behavior (OCB) research for theory development: exploration of leadership paradigms. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 1.

Barbuto, J. E. & Wheeler, D.W. (2006). Scale development and construct clarification of servant leadership. Group & Organization Management, 31(3), 300-326.

Brewer, C. (2010). Servant leadership: A review of literature. Online Journal of Workforce Education and Development, Volume IV, Issue 2. Retrieved from http://www.opensiuc.lib.siu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1008&context

Buchen,.I.H.(1998). Servant leadership :A model for future faculty andinstitutions, Journal of leadership studies,5/1:125-134.

Brumbach, G. B. (1988). Some ideas, issues and predictions about performancemanagement. Public Personnel Management, Winter, 387–402.

Dennis, R.S. (2004). Servantleadership theory: Development of theservant leadershi theoryassessment  instrument. A Dissertation presented in Partial fulfillment of the requirement for the degreeDoctor of Philosophy.

Dennis, R. S. and Bocarnea, m. (2005). Development of the servant leadership assessment instrument, leadership & Organization Development Journal, 26 (8), 600-615.

Harwiki, W. (2013). Influence of Servant Leadership to Motivation, Organization Culture, Organizational Citizenship Behavior (OCB), and Employee’s Performance in Outstanding Cooperatives East Java Province, Indonesia. Journal of Business and Management. Volume 8, Issue 5, PP 50-58.

Horsman J.H. (2001). Perceptive of servant leadership and spirit in organization. A Dissertation presented in partial fulfillment of the requirement for the degree Doctorof philosophy , Gonzaga University.

Irving, M.D. & Longbotham, G.J. (2006). Team effectiveness and six essential servant leadership themes: A regression model based on items in the organizational leadership assessment. Servant Leadership Research Roundtable – August 2006. Regent University.

Jennine,L.P.(2007). Investigation the distinction betweentransformational and servant leadership. A Dissertation presented inPartial fulfillment of the requirement for the degree Doctor ofPhilosophy. ,Regent university.

Joseph, E. E. & Winston, E. B. (2005). A correlation of servant leadership, leader trust, and organizational trust, Leadership & Organization Development Journal, 26(1), 6-22.

Kuick,Van.(1996). The meaning ofservant leadership. A Dissertationpresented for the degree Doctor of Philosophy,Manitoba university.

Laub J.A.(2004). Defining servant leadership: A recommended typology for servant leadership studies. Servant Leadership Research Roundtable – August 2004, Regent University.

Liden,R.C., Wayne,S.J.,Zhao,H., and Henderson,D.(2005). Developement ofmultidimentional measure ofservanleadership.Management association, Charleston,SC.

Luthanz, F. (2005). Organizational Behavior. 10th edition, New York: McGraw-Hill Co.

Martin, J. (1998). Organization Behavior, International Business Press, U. K, pp. 134-135.

Mohyeldin, A. & Suliman, T. (2007). Links between justice, satisfaction and performance in the workplace: A survey in the UAE and Arabic context. Journal of Management Development, 26: 294-311.

Motowidlo, J. S. (2003). Job performance, handbook of psychology. Industrial and Organizational Psychology, 12: 39-55.

Page, Don & Wong, Paul T. P.(2003). A conceptual framework for measuring servant-leadership, Earn a master’s degree in leadership at Trinity Western University: www.twu.ca/Leadership.

Reave, L. (2005). Spiritual Values and Practices Related to LeadershipEffectiveness. Leadership Quarterly, Vol. 16, PP: 655-684.

Schneider, Sh. K. & George W. M. (2011). Servant leadership versus transformational leadership in voluntary service organizations. Leadership & Organization Development Journal, 32 (1), 60-77.

Sendjaya, S. & Pekerti, A.(2010). Servant leadership as antecedent of trust in organizations, Leadership & Organization Development Journal, 31, (7), 643-663.

Spears,L.(1996). Reflections on Robert K. Greenleaf and servantleadership".Journal of Leadership & Organization Development, 17 / 7,33-35.

Spears L.C& Lawrence M. (2002).Focus on Leadership: ServantLeadership for the 21th Century. New York: John Wiley & Sons.

Spector, PE. (2008). Industrial organizational psychology. 5th ed. John Wiley & Sons Inc.

Story, P. A., Hart, J. W., Stasson, M. F. & Mahoney, J. M. (2009). Using a two-factor theory of achievement motivation to examine performance-based outcomes and self-regulatory processes. Personality and Individual Differences, 46(4): 391-395.

Stramba L. Servant Leadership Practices. TheCommunity College Enterprise 2002; 9(2).

Washington R. R. (2007). Empirical relationships among servant , transformational , and transactional leadership: similarities, differences, and correlation with job satisfaction and organizational commitment, Doctoral Dissertation, Graduate Faculty of Auburn University.

Washington,R. andfield,H.S.(2006).Individual difference in servantleadership: The roles of values and personality, Leadership andOrganization Development Journal, 27/8,700-71.

Vondey, D. (2010). The Relationships among servant leadership, organizational citizenship behavior, Person-organization fit, And organizational identification. International Journal of Leadership Studies. 6, 3-27.

Yasrebi, A. B., et al. (2014). Mine planning and equipment selection. Springer International Publishing. Mine Planning and Equipment Selection .Springer International Publishing: 1495-1502.

Yukel,G.(2010).Leadership  inorganization(7th edition).Upper SaddleRiver,NJ:Prentice Hall.